يار محمد خان سهام الدوله / خاور بى بى شادلو
66
سفر نامه هاى سهام الدولة بجنوردى ( فارسى )
بعد از ناهار برف ايستاد . سوار كالسكه شده رفتيم باغ اميريهء حضرت مستطاب اشرف و الا نايب السلطنه . داخل عمارت شدم . واقعا مثل اين عمارت در عمارات سلطنتى ديده نشد . از جمله تالارى دارد پنجاه ذرع طول و بيست و پنج ذرع عرض آن است . به اين بزرگى تالار هنوز در ايران ساخته نشده . اشكال سلاطين قديم را از زمان كيومرث تا حال بعضى را شبيه و بعضى را خيالى كشيدهاند . زير همين تالار به اين عرض و طول يك حوضخانهاى است كه تماما آئينهكارى [ است ] . فرش و راه پلهها عريض [ و ] تماما از مرمر بسيار خوب مفروش است . گلخانههاى متعدد و باغ بسيار وسيع خوبى دارد . از آنجا بيرون آمده رفتم باغ شاه كه همان ميدان اسبدوانى مىباشد كه باغ شده . وسعت اين باغ يعنى اطرافش تقريبا دوازده هزار ذرع است . مجسمهء اعليحضرت شهريارى ارواحنا فداه را در وسط باغ گذاشته ، اطراف مجسمه حوض بسيار بزرگى ساختهاند . حوض را كوه مصنوعى و اشجار و گل جنگلى كاشته ، در يك طرف خيابان باغ دو اطاق به تركيب كالسكه ساخته شده . بيرون و ميانش به عين مثل كالسكه مىباشد . چند اطاق « شيرخانه » هم گفتند پائينتر است . من خسته بودم نرفتم . پيشخدمتها رفتند تماشا كردند . از آنجا سوار شده آمدم منزل . شب را منزل بودم خوش گذشت . روز چهارشنبه شانزدهم صبح رفتم حمام . امشب سركار صارم الملك و سركار كشيكچىباشى و سركار آجودانباشى و سركار ميرزا عبد الله خان مهمان ما مىباشند . گفتم تهيه ببينند . يك ساعتى شب همهء آقايان تشريف آوردند . صحبت از هر قبيل شد . از سفر پارسال آققلعه و بىنتيجه بودن اين قشون به استرآباد كه در اين دو سال قريب به سيصد هزار تومان ضرر به دولت دادهاند ، از شكار و غيره . تا پنج ساعتى گفتگو بود . در ساعت پنج شام حاضر بوده برخاسته اطاق سفرهخانه رفته شام صرف شد . بعد از شام اطاق ضيافت آمديم . در ساعت شش و نيم همه به منزلهاى خود تشريف بردند ، ليكن برف در كوچهها بطورى است كه راه مسدود شده . يقين است به زحمت تمام به منزل رسيدند . امشب خيلى خوش گذشت .